Opaal in juwelen: kleuren, kwaliteit en verzorging
Wat is opaal?
Opaal is een mineraalachtige steen die bestaat uit silicagel met watergehalte. Het is het water en de speciale interne structuur die veel opalen hun karakteristieke kleurenspel geven (vaak genoemd kleurenspel). Opaal is daarom niet "gewoon" een gekleurde steen - het kan van kleur veranderen afhankelijk van licht, hoek en achtergrond.
Opaal komt vaak voor in:
ringen en hangers (meestal met beschermende ring)
oorbellen (goede keuze omdat ze minder indruk maken dan ringen)
cabochonslijpsel (glad, afgerond oppervlak) dat het kleurenspel benadrukt
Soorten opaal en hun uitdrukkingen
Opaal is een brede categorie en het type betekent veel voor zowel het uiterlijk als de duurzaamheid.
Wit opaal
Lichte basis (melkwit/crèmeachtig) met een kleurenspel dat zowel subtiel als opvallend kan zijn. Klassiek en gemakkelijk te stylen.
Zwart opaal
Donkere basis die de kleuren intenser en "dieper" maakt. Vaak het meest gewilde type vanwege het contrast.
Kei opaal
Opaal in natuurlijke matrix (gaststeen). Heeft vaak een ruwe, artistieke look met patronen en kleurvlakken.
Vuur opaal
Opaal met een warme basis in oranje/rood/geel - sommige met kleurenspel, andere met meer pure kleur en gloed.
Ethiopische opaal
Bekend om het sterke kleurenspel, maar sommige kunnen gevoeliger zijn voor water/vocht, afhankelijk van de structuur van de steen.
Hoe de kwaliteit van opaal te beoordelen
Bij opaal draait het allemaal om het uiterlijk en het gevoel - maar er zijn nog steeds enkele duidelijke tekenen van kwaliteit.
Kleurenspel
Meer kleurenspel en meer kleuren kunnen de steen aantrekkelijker maken.
Kleuren die duidelijk "oplichten" als je de steen beweegt, lijken vaak exclusiever.
Rood/oranje in het kleurenschema wordt vaak hoog gewaardeerd, maar het belangrijkste is dat het er levendig uitziet.
Basiskleur
Donkere basissen (zoals zwart opaal) voegen vaak drama en contrast toe.
Een lichte basis kan delicater zijn en een Scandinavische uitdrukking hebben.
Een uniforme basis kan er "netter" uitzien, terwijl natuurlijke patronen karakter kunnen toevoegen.
Patronen
Opaal kan van alles hebben, van kleine stipjes tot brede kleurvlakken. Sommige patronen voelen meer "wild" aan, andere rustiger - het is vaak een kwestie van stijl en smaak.
Duidelijkheid en "lichaam
Sommige opalen zijn transparanter, andere melkwit. Beide kunnen mooi zijn - maar een steen die er "levend" uitziet in verschillende lichtomstandigheden is meestal een goed teken.
Slijpen en polijsten
Opaal wordt vaak geslepen als cabochon. Een mooie slijpvorm is symmetrisch en goed gepolijst, waardoor het kleurenspel goed naar voren komt zonder doffe zones.
Opaal vs. opaliet en andere "opaalachtige" materialen
Het komt vaak voor dat je materialen ziet die op opaal lijken, maar geen natuurlijke opaal zijn.
Typische verwarringen:
Opaliet (vaak glas): heeft een gelijkmatig, 'gloeiend' effect, maar niet hetzelfde natuurlijke kleurenspel
Maansteen: heeft vaak een zachte gloed maar niet de vele kleurflitsen
Parelmoer: speelt ook in kleur, maar met een ander soort oppervlaktespel
Als je het zeker wilt weten, zoek dan naar de beschrijving van het steentype (bijv. "natuurlijke opaal", "Ethiopische opaal", "boulder opaal") en of het een massief opaal of een samengestelde oplossing.
Massief opaal, doublet en triplet
Opaal kan ook worden verkocht in verschillende uitvoeringen:
Massief opaal een stuk opaal (meestal het meest begeerd)
Doublet: een dun laagje opaal op een donkere ondergrond om de kleuren beter tot hun recht te laten komen
Triplet: als een doublet, maar met een beschermende toplaag (vaak doorzichtig materiaal) voor duurzaamheid
Doublet/triplet kan een geweldige look geven voor de prijs, maar vereisen vaak extra zorg (vooral met water en warmte).
Zorg voor opaal in sieraden
Opaal is prachtig, maar moet voorzichtiger behandeld worden dan kwarts, saffier en diamant - vooral omdat het water bevat en gevoelig kan zijn voor drogen, hitte en chemie.
Voor dagelijks gebruik
Doe opalen sieraden af bij: schoonmaken, sporten, tuinieren, baden, sauna en zwemmen
Vermijd direct contact met: parfum, haarlak, handontsmettingsmiddel, crèmes en schoonmaakmiddelen
Gebruik opaalringen verstandig (ringen krijgen de meeste schokken)
Schoonmaakdiensten
Veeg af met een zachte, vochtige doek
Indien nodig: kort spoelen in lauw water met milde zeep (vooral voor massieve opaal - wees extra voorzichtig met dubbel/dubbel)
Droog volledig en laat opaal niet voor langere tijd weken
Wat je moet vermijden
Ultrasoon en stoomreiniging
Grote hitte, langdurig sterk zonlicht en snelle temperatuurwisselingen
Schuurmiddelen en sterke chemie
Opslag
Bewaar opaal apart in een zachte zak/doos
Vermijd zeer droge opslag in de buurt van warmte (radiator, zonnige vensterbank)
Styling: hoe opaal mag spelen
Opaal komt vaak het best tot zijn recht als het "lucht" krijgt in het ontwerp, zodat het licht de steen kan raken.
Goede wedstrijd:
zilver/wit goud: benadrukt koele blauw/groene flitsen
goud/goud verguld: maakt opaal warmer en meer "gloeiend"
in combinatie met eenvoudige, heldere stenen: een elegante mix zonder de aandacht te stelen
neutrale kleding (zwart, wit, beige): maakt het kleurenspel duidelijker